Historische stad Tiel

Tiel is de grootste stad in de Betuwe en staat bekend als een van de centra van de Nederlandse fruitproductie. Boomgaarden in het gebied produceren appels, peren, pruimen en kersen. In Tiel was ooit de beroemde jamfabriek “De Betuwe” gevestigd. Nadat de productie in 1993 naar Breda was verhuisd, werd het hele complex gesloopt, maar later werd een deel gereconstrueerd. Herinnerend aan deze industrie is een jammuseum en een standbeeld van Flipje, de op frambozen gebaseerde stripfiguur die sinds de jaren dertig de hoofdrol speelde in de advertenties van de jamfabriek.

Tiel is één van de oudste steden van Nederland. Oorspronkelijk gelegen aan de rivier de Linge werd het een belangrijk handelscentrum in de vroege middeleeuwen, vooral na de ondergang van Dorestad in de 9e eeuw. Later in de Middeleeuwen werd Tiel geassocieerd met de Hanze.
Op het hoogtepunt van zijn glorie had Tiel twee grote kerken, waarvan één, de St. Walburg, een collegiale kerk was die toebehoorde aan de Duitse Orde en na de Reformatie verdween, terwijl de andere kerk, de St. Maarten, protestant werd. Een groot deel van het historische centrum werd verwoest tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Elk jaar, op de derde zaterdag in september, wordt er een festival gehouden dat bekend staat als ‘Fruitcorso’ om de fruitoogst uit de Betuwe te vieren. Op deze dag trekt een parade van wagens, versierd met fruit, door de stad en strijdt om de top drie van de ranglijst. Deze top drie is opgesplitst in een ‘normale’ en een ‘jeugd’ categorie, waarbij de praalwagens in de jeugdcategorie kleinere wagons hebben. Langs het kanaal worden fruitmozaïeken gemaakt door verschillende organisaties, die ook strijden om een plaats in de top drie.

In het verleden ging dit evenement gepaard met ‘Appelpop’, een gratis tweedaags muziekevenement op de Waalkade. Vanwege de populariteit van Appelpop worden Fruitcorso en Appelpop tegenwoordig opgesplitst, waarbij Appelpop de tweede vrijdag en zaterdag van september inneemt.

Tiel staat ook nog bekend om zijn tin industrie. De laatste tinnenfabriek annex museum, die vooral verzamelobjecten voor toeristen produceerde, ging begin 2004 failliet, maar is sindsdien nieuw leven ingeblazen.

De 5 Patriciërs is gelegen midden in het centrum van Tiel. Haar tuin maaktonderdeel uit van de Ambtmanstuin, een prachtig stadspark ontworpen door de beroemde tuinarchitect K.G. Zocherin 1850.

In de oude binnenstad vindt u verscheidene monumenten die een rijk verleden hebben, zoals de Sint-Maartenskerk, de Waterpoort en de voormalige sociëteit Bellevue. Zoals de naam al doet vermoeden is de Ambtmanstraat van oorsprong de straat waar de lokale macht zich huisvest. Tot op de dag van vandaag is nog een groot deel van de monumentale panden in de Ambtmanstraat eigendom van de Gemeente Tiel.

In het centrum bevinden zich op loopafstand diverse restaurants, authentieke winkels en culturele instellingen. De laatste jaren is het aantal terrasjes behoorlijk uitgebreid, waardoor een levendige binnenstad is ontstaan. Allen overigens op een dusdanige afstand dat geen directe overlast wordt verkregen.

Als u toch verder weg moet, brengt de ontsluiting via de A15 of een goede treinverbinding u binnen een uur naar steden als Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Arnhem, Nijmegen, Den Bosch, et cetera.